Szukaj:

Genetyka i dziedziczenie depresji

Czynniki genetyczne są, tak jak w wypadku wielu innych chorób, istotnym czynnikiem zachorowania na depresję.  Owa podatność ma jednak charakter potencjalny, uważa się, że wyposażenie genetyczne nie jest wystarczającym czynnikiem zachorowania na tę chorobę. Brak ponadto dowodów, aby geny związane z podatnością na zachorowanie występowały w przypadku każdej osoby chorującej na chorobę depresyjną.  To powoduje, że nie ma uzasadnienia, aby depresję określać jako chorobę dziedziczną. 
 
Ponieważ depresja (choroba afektywna jednobiegunowa) związana jest też przyczynowo z czynnikami środowiskowymi, ocena znaczenia samego czynnika genetycznego jest trudna. Najwięcej rozstrzygają tu badania osób blisko spokrewnionych, ale wychowywanych i żyjących w zupełnie różnych warunkach rodzinnych i środowiskowych (zwłaszcza badania dzieci adoptowanych).
 
 
Podstawowe fakty związane z ryzykiem zachorowania na depresję, gdy choruje osoba spokrewniona, są następujące: 

  • Ryzyko zachorowania wzrasta ze stopniem pokrewieństwa z osobą chorą. Dla krewnych pierwszego stopnia wynosi 15-30%.
  • Część badań wskazuje (a doświadczenie kliniczne zdaje się to potwierdzać), że ryzyko zachorowania dla osoby spokrewnionej jest większe, gdy osoba chora zachorowała we wcześniejszym wieku (np. 20-30 lat), a przebieg choroby jest nawracający lub przewlekły.
  •  Początek choroby depresyjnej u osób, które nie mają krewnych chorych na depresję, częściej ma miejsce w późniejszym wieku niż w wypadku osób obciążonych rodzinnym występowaniem tej choroby.  
  • Występowanie w rodzinie depresji (choroby jednobiegunowej) zwiększa ryzyko wystąpienia tej choroby u krewnych, nie zwiększa jednak ryzyka zachorowania na chorobę afektywną dwubiegunową.  
  • W wypadku bliźniąt monozygotycznych, gdy jedno z nich zachoruje na depresję, ryzyko zachorowania drugiego wynosi 22-67%.  Analogiczne ryzyko w wypadku bliźniąt dizygotycznych jest znacznie mniejsze i było określane w badaniach w granicach 0-45%.
  • Dzieci adoptowane mające rodziców biologicznych chorych na depresję, a wychowywane przez osoby zdrowe zachowują większe ryzyko zachorowania. 

Powyższe informacje dotyczą depresji w przebiegu choroby afektywnej jednobiegunowej. Sprawa udziału czynników genetycznych w zachorowaniu na chorobę afektywną dwubiegunową przedstawia się inaczej. 

Opr. Stanisław Porczyk, specjalista psychiatra

Na podstawie:

Godlewska B. R.: Genetyka i psychiatria w praktyce lekarskiej. Psychiatria w Praktyce Ogólnolekarskiej 2007, 7 (2), 97-109.

Data publikacji: 13.04.2010
Data aktualizacji: 05.10.2011